Docentonderzoek Duits

Wat is de invloed van Duolingo op de motivatie van leerlingen voor het vak Duits in het voortgezet onderwijs? Dat was de belangrijkste onderzoeksvraag van Dagmar Cunze, docent Duits aan de Vinse school in Amsterdam. Toen zij Duolingo leerde kennen dacht zij direct dat zij dit programma ook met haar leerlingen in de klas wilde gebruiken.

Dagmar volgde een studie Duitse Taal en Cultuur. Duits is reeds haar Muttersprache, maar als zijinstromer wilde zij ook haar onderwijsbevoegdheid halen. In het kader van haar bachelorscriptie deed zij in het voorjaar van 2020 onderzoek in klas 2 en 3. Op haar school zitten leerlingen van vmbo-t, havo en vwo gemengd bij elkaar voor het vak Duits. Bovendien zitten er kinderen in de klas met Duitstalige ouders, wat bijdraagt aan grotere niveauverschillen. Dat elke leerling op eigen niveau kan oefenen, was mede een reden voor haar om Duolingo op school te gaan gebruiken.

Het eerste deel van haar onderzoek gaat over de vraag wat de motiverende elementen zijn in Duolingo. Dagmar laat zien dat de motiverende elementen herkenbaar aansluiten bij inzichten uit de wetenschappelijke literatuur. Het tweede deel van het onderzoek betreft een meting van de motivatie van leerlingen in beide klassen om het effect van het werken met Duolingo te onderzoeken.

Zusammenfassung

Zusammenfassend kann festgestellt werden, dass der Einsatz von Duolingo im DaF Schulunterricht der Unterstufe pädagogisch und fachdidaktisch zu verantworten ist. Die durchschnittliche intrinsische Motivation der Schüler in der Unterstufe wird gefördert, wenn der Einsatz in den persönlichen Rahmen einer Schule eingebettet wird. Dann tragen die vielen Spielelemente der App dazu bei, sowohl die intrinsische als auch die extrinsische Motivation
der Schüler zu fördern. Der Lehrer muss den Unterricht zusätzlich inhaltlich und kommunikativ passend gestalten, um Neugier und Interesse beim Schüler zu wecken/zu erhalten und Fertigkeiten zu praktizieren, zu erklären und mit den Schülern zu üben.

Dagmar Cunze (2020),
Durch Quizzen zum Wissen
Eine Studie der motivierenden Elemente in
Duolingo beim Einsatz im DaF-Schulunterricht
in den Niederlanden

Effect van Duolingo op motivatie

De bovenstaande grafiek laat zien dat de motivatie in beide groepen (jaar 2 en 3) aanzienlijk verbeterde bij de tweede meting, en iets terugzakte bij de derde meting. Wat hier direct bij vermeld mag worden is dat eind maart 2020 heel Nederland in lockdown ging vanwege de corona epidemie. Desondanks is de motivatie voor het vak Duits eind mei nog steeds hoger dan bij de nulmeting in januari. Uit de detailgrafieken die opgenomen zijn in de scriptie (p.35-36) blijkt dat de waardering voor instructie en lesmateriaal in mei wel verder gestegen is. Andere factoren zijn dus iets gedaald.

Voor het meten van de motivatie is gebruik gemaakt van de Motivatiespiegel, een digitale vragenlijst waarmee docenten gemakkelijk de motivatie voor hun vak kunnen meten.

Inpassing van Duolingo in het onderwijs

De docent gebruikte Duolingo als vervanging voor het huiswerk uit het werkboek. Tijdens de lessen was er extra aandacht voor het activeren van het taalgebruik en voor Duitse taal en cultuur. Duolingo werd dus ingezet volgens het flip the classroom concept. Dit lijkt een ideale combinatie omdat de app wel kan motiveren om te oefenen, maar weinig invloed heeft op actief taalgebruik.

(Duolingo events vormen wel een activerend aanbod. Deelnemen aan events is echter niet verplicht of onvermijdelijk bij het gebruik van Duolingo en zit niet in de app en niet in schools.duolingo.com. De echte schoolklas is zelf natuurlijk ook een soort event… )

Bij het managen van Duolingo in de klas maakte de de docent gebruik van schools.duolingo.com. Op deze wijze heeft de docent een goed overzicht van de vorderingen van individuele leerlingen en kan zij uitleg geven over specifieke oefeningen wanneer leerlingen daar vragen over hebben.

De docent had voor beide klassen een minimum norm van 100 XP per week gesteld. Dit was nodig omdat, zeker in de coronatijd, sommige leerlingen weinig aandacht besteedden aan hun huiswerk. De bovenstaande grafiek laat zien dat de leerlingen uit jaar 2 harder gingen werken in de tweede periode, terwijl de leerlingen uit jaar 3 minder hard gingen werken in de tweede periode. Het lijkt alsof de minimum norm van 100 XP per week wel heeft gewerkt in jaar 2, maar niet in jaar 3.

Discussie

Het onderzoek geeft geen verklaring voor het verschil in XP tussen beide periodes in beide jaren. Het zou kunnen dat leerlingen uit jaar 3 in eerste instantie meer XP haalden omdat het eerste deel van Duolingo vrij eenvoudig was voor hen, omdat zij al ruim een jaar Duits gehad hadden. Maar dat het daarna moeilijker werd.

Het kan ook zijn dat de minimum norm van 100 XP als een richtlijn ging werken voor de snelle leerlingen om niet méér te doen dan 100 XP per week. Het lijkt een interessante vraag voor een volgend onderzoek of leerlingen gemiddeld meer XP halen als zij dan bijvoorbeeld een hoger cijfer krijgen.

De motiverende elementen van Duolingo krijgen bij gebruik op school een overlap met motiverende of demotiverende elementen van de schoolomgeving. De leerlingen hebben niet uit vrije wil voor Duolingo gekozen. Maar uit het onderzoek van Dagmar Cunze blijkt dat zij het oefenen met de app wel leuker vinden dan het huiswerk uit het werkboek.

Link

Dagmar Cunze (2020), Durch Quizzen zum Wissen. Eine Studie der motivierenden Elemente in Duolingo beim Einsatz im DaF-Schulunterricht in den Niederlanden. Scriptie UvA

1000 dagen Duolingo

500 dagen Spaans

In juli 2017 ben ik begonnen met Spaans op duolingo. Starting from scratch. Ik wilde onderzoeken of ik in precies 1 jaar het staatsexamen Spaans zou kunnen halen. In juli 2018 kon ik met gepaste trots op mijzelf en op duolingo berichten dat ik de examen Spaans challenge met succes had volbracht.

Kon ik na 1 jaar oefenen vloeiend Spaans spreken? Nee dus. Kon ik na 1 jaar oefenen een boek lezen in het Spaans? Nee dus. De conclusie is dat het examen Spaans elementair (havo) ergens tussen ERK-niveau A1 en A2 zit. Door een goede voorbereiding wist ik met succes het examen te halen, maar serieus Spaans spreken vraagt minstens om niveau B1.

Na het examen Spaans heb ik één boek gelezen van de literatuurlijst voor het eindexamen Spaans voor vwo. Dat kostte natuurlijk moeite, maar oefening baart kunst. Ook hier. Toen vond ik het even genoeg en ben ik teruggekeerd naar mijn oude haat-liefde verhouding met de Franse taal.

500 dagen Frans

Met Frans was ik begin 2019 reeds op het niveau waar ik met Spaans geëindigd was. Ik kon met Google translate bij de hand een detectiveroman van Maigret lezen. Ondertussen is er weer van alles gebeurd bij duolingo:

  • de boom heeft nu 6 kleuren voor de niveaus paars/blauw/groen/rood/oranje/goud
  • de boom heeft extra moeilijkheidslevels op ERK niveau B1/B2
  • Frans heeft net als Spaans een verzameling stories en podcasts
  • de diamond league stimuleert motivatie via competitie
Na 500 dagen Basics 1 bijwerken??

Na 500 dagen Frans sinds begin 2019 en de voorafgaande oefentijd in 2015-2017 (waarin ik afwisselend Frans en Duits deed) heb ik de geëxpandeerde boom voor Frans nog steeds niet klaar:

  • 687 Kroontjes
  • 1000 dagen Streak
  • 6951 Lingots
  • 69.635 XP Frans
  • Alle stories geluisterd

Het aantal kroontjes is het aantal voltooide skills, die elk uit een serie van 5 oefeningen bestaan, of die je kunt skippen door een test. Het aantal kroontjes is dus het beste bewijs voor je werkelijke beheersingsniveau van de taal.

De dagen streak zegt niks over je niveau, maar wel wat over je vastberadenheid om te blijven oefenen. In het Engels spreekt de onderzoeksliteratuur over Grit.

Het aantal Lingots zegt helemaal niets. Een tijdlang kreeg je elke 10 dagen het aantal lingots van je streaklengte / 10. Deze beloning is nu verdwenen. Voor gevorderden hebben lingots geen nut of betekenis meer.

Het aantal XP blijft de beste maat voor hard werken. XP kan je alleen verdienen met zweet. Dankzij duolingo blijft het leuk en kan je talen leren zonder bloed en tranen.

Mastery learning duurt het langst

De conclusie is dat het allemaal niet meevalt. Een taal leren tot op spreekniveau B1/B2 – zodat je een film kunt volgen en een Franse spreker op televisie kunt verstaan zonder ondertiteling – valt lelijk tegen. Zowel in het Spaans als het Frans valt het mij op dat luisteren nog aanzienlijk moeilijker is dan lezen. En dan spreken wij nog niet eens over schrijven en spreken!

Natuurlijk: als ik in Parijs ging wonen en werken zou het allemaal wel wat sneller gaan. Een Franse vriendin zou vast heel stimulerend zijn voor mijn taalgevoel. Maar voor mijn onderzoek wil ik zuiver de invloed van het oefenen met duolingo meten. Jammer voor de Franse vriendin.

Soms kom ik toe aan een boek. Ik heb mij voorgenomen La Nausee in het Frans te lezen. Ook dat valt niet mee. Even duolingo doen na een lange werkdag is ontspannend, maar voor Sartre moet ik echt even gaan zitten. Dat komt er niet vaak van. Ik ben nu (pas) op pagina 49 van de 251.

Het devies is Volhouden

  1. 12 basic
  2. 22 basic
  3. 21 basic
  4. 24 intermediate
  5. 22 zeer moeilijk
  6. 25 moeilijk
  7. 15 intermediate grammatica
  8. 19 intermediate grammatica

Dit is het aantal skills per niveau voor Frans op datum 9 april 2020. Het totaal aantal is dus 160. Elke skill heeft 6 kleurniveaus. Voor elk kleurniveau per skill krijg je een kroontje. Er zijn 160 skills maal 6 kleurniveaus dus maximaal 960 kroontjes. Ik zit nu op 687 van de 960 kroontjes = 72% van het totaal. Ik kan dus nog even vooruit. Vooral de oefeningen op niveau 5 vind ik heel moeilijk. Hier maak ik nog drie fouten in elke zin. Dus daar valt nog genoeg te leren. Ik hoef me nog niet te vervelen.

Elke skill bestaat uit een serie van 5 oefeningen. In totaal heeft duolingo Frans nu dus 4.800 oefeningen. Voor elke oefening kun je 15 XP krijgen. Het voltooien van de cursus Frans zal dus minimaal 72.000 XP opleveren als je alle oefeningen precies 1 x doet. En elke oefening bestaat uit 10 vragen voor de basic skills of 20 vragen voor de intermediate skills. In totaal moet je voor duolingo Frans nu dus 16.500 zinnetjes op basic niveau en 63.000 zinnetjes op intermediate niveau correct invoeren via de app of laptop. Dat zijn 79.500 zinnetjes. Daar kan geen lesboek tegenop.

Het is veel werk, maar het is wel allemaal gratis.

Hoe motiverend is Duolingo?

Een taal leren vraagt om veel oefenen. Woordenschat uitbreiden en allerhande grammaticale variaties automatiseren. Lezen, luisteren, schrijven en spreken. Succeservaringen geven je de energie om door te gaan. Falen vergroot de kans dat je de moed verliest. Maar het moet ook weer niet te makkelijk worden. Duolingo heeft een vernuftig systeem om de oefeningen altijd lekker pittig te houden. De moeilijkheidsgraad neemt langzaamaan toe. Ook wanneer je de hele boom voltooid hebt, blijven de herhalingsoefeningen steeds voldoende uitdaging bieden. 

Meer lezen

Eindniveau 2

Ruim een jaar na mijn eerste post over het eindniveau en ruim een half jaar naar het voltooien van Frans kan ik toevoegen dat het moment dat je de hele “boom” voltooid hebt, slechts een momentopname is. Het is een mijlpaal om de allerlaatste oefening af te maken en het is een mijlpaal om alle oefeningen voor het eerst helemaal “goud” te maken. Hoera, tatata, je ontvangt een diploma. Maar je bent nooit klaar

Meer lezen

Onderzoeksvragen

Welke docenten willen meehelpen de onderstaande vragen te onderzoeken door het gebruik van duolingo in één of meer van hun groepen?

  1. Hoe lang blijven leerlingen enthousiast oefenen met duolingo?
  2. Welke typen leerlingen zijn geholpen met duolingo en welke minder?
  3. Helpt het om een minimum aantal punten per week verplicht te stellen als huiswerk?
    • (met bijvoorbeeld een verplicht taalpracticum na de reguliere schooltijd voor de leerlingen die thuis niet voldoende oefenen)

Meer lezen

Hoe werkt Duolingo in de praktijk?

Duolingo.com is één voorbeeld van een nieuwe generatie leermiddelen die vermoedelijk hele onderdelen uit het takenpakket van de docent kunnen overnemen. Het gaat bij Duolingo om een beperkt, maar wel substantieel deel van het onderwijs in de moderne vreemde talen, namelijk woordenschat, grammatica en elementaire lees-, schrijf-, luister- en spreekvaardigheid. Als het leren gedeeltelijk wordt geautomatiseerd kan de docent

Meer lezen